تالاب انزلی (مرداب انزلی): راهنمای کامل قایق‌سواری، فصل گل‌های لاله و مسیر دسترسی
تالاب بین‌المللی انزلی، با نام علمی «لاگون ساحلی»، یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های آبی ایران است که در سال ۱۳۵۴ در فهرست کنوانسیون رامسر به ثبت رسید. این مجموعه طبیعی با وسعتی حدود ۱۹٬۵۰۰ هکتار، در جنوب غربی بندر انزلی و تا محدوده شهرهای صومعه‌سرا و آبکنار در استان گیلان گسترده شده و به عنوان سامانه ذخیره آب، کنترل سیلاب و پناهگاه پرندگان مهاجر نقش حیاتی دارد.
تالاب انزلی که گاهی با نام «مرداب انزلی» شناخته می‌شود، با تغذیه از رودخانه‌های پسیخان، پیربازار، سیاه‌درویشان و چافرود، به همراه کانال بندر، با دریای خزر ارتباط دارد. این آبگیر بسته نیست و بخش‌های داخلی آن آب شیرین، اما در نزدیکی دهانه و هنگام نفوذ آب خزر، شوری افزایش می‌یابد. عمق آب در این تالاب متغیر است و در بخش غربی در بهار تا حدود ۲٫۵ متر می‌رسد، در حالی که بسیاری از مناطق کم‌آب، عمق کمتری دارند.
یکی از جاذبه‌های اصلی تالاب، گل‌های صورتی لاله مردابی یا لوتوس (*Nelumbo nucifera*) است که در فصل‌های تیر و مرداد (و گاهی از اواخر خرداد تا اوایل شهریور) شکوفا می‌شود. این گل‌ها با برگ‌های بزرگ و خاصیت آب‌گریزی («اثر لوتوس») شناخته می‌شوند و دانه‌های آن‌ها با نام «پسته دریایی» یا «سله باقلا» شناخته می‌شوند. علاوه بر لاله‌ها، تالاب پناهگاه گونه‌های مختلف پرندگان مهاجر از جمله قو، پلیکان، فلامینگو، چنگر و مرغابی‌ها است که در فصل‌های پاییز و زمستان به این منطقه می‌آیند.
برای بازدید از تالاب، انتخاب اسکله مناسب به هدف سفر بستگی دارد. اسکله‌های بلوار ساحلی قدس و زیر پل غازیان در مرکز شهر انزلی، برای گشت‌های بندری و دیدن کانال، کاخ میان‌پشته و خانه‌های رنگی کنار آب مناسب هستند. اما برای تماشای گل‌های لاله، اسکله‌های آبکنار و سرخانکل در غرب تالاب انتخاب بهتری هستند. این اسکله‌ها به رویشگاه‌های اصلی لاله‌ها نزدیک‌ترند، اما دسترسی به آن‌ها به وضعیت آب و فصل بستگی دارد.
قیمت قایق‌سواری در تالاب انزلی بسته به مسیر و مدت زمان متفاوت است. برای مثال، در آبان ۱۴۰۵، کرایه یک قایق معمولی برای گشت بندرگاه حدود ۱٬۲۵۰٬۰۰۰ تومان و برای مسیر گل‌های لاله تا ۵٬۳۱۸٬۰۰۰ تومان برای حداکثر پنج نفر اعلام شده است. همچنین، گشت‌های مبله با قیمت بالاتر ارائه می‌شوند. ورود به اسکله‌ها رایگان است، اما پارکینگ و خدمات خصوصی ممکن است هزینه جداگانه داشته باشند.
با این حال، تالاب انزلی با چالش‌های جدی زیست‌محیطی مواجه است. کاهش تراز دریای خزر، برداشت غیرمجاز آب، رسوب‌گذاری و ورود فاضلاب به تالاب، باعث کاهش سطح آب و تغییرات در اکوسیستم شده است. گیاهان مهاجم مانند سنبل آبی و آزولا نیز بخش‌هایی از تالاب را تحت تأثیر قرار داده‌اند. مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالاب‌ها در آبان ۱۴۰۵ از اجرای مدیریت آب و آبگیری بیش از سه هزار هکتار خبر داد، اما باز بودن یک کانال به معنی پرآب بودن کل تالاب نیست.
برای اقامت در نزدیکی تالاب، هتل بهشت تالاب در جزیره دکتر بهشتی، هتل سفیدکنار در جاده انزلی به آستارا و کلبه‌های روستایی آبکنار گزینه‌های مناسب هستند. انتخاب محل اقامت باید با توجه به دسترسی به اسکله‌های مورد نظر و منظره تالاب صورت گیرد.
بهترین زمان برای دیدن گل‌های لاله مردابی، فصل‌های تیر و مرداد است، اما برای پرنده‌نگری، پاییز و زمستان مناسب‌ترند. در هر صورت، پیش از سفر، وضعیت آب تالاب و باز بودن مسیرهای مورد نظر را بررسی کنید، زیرا خشکی کامل رخ نداده اما بخش‌های مختلف با کم‌آبی جدی روبرو هستند.
منبع: دیجیکالا مگ
