موتورسیکلت، پناهگاه تازه خریداران درمانده خودرو/ آینده نرخ بهره آمریکا زیر سایه تاب‌آوری بازار کار +فیلم
گزارش اشتغال آمریکا در اکتبر با افزایش غیرمنتظره ۱۶۵ هزار نفر در بخش غیرکشاورزی و کاهش نرخ بیکاری به ۴.۱ درصد منتشر شد، که نشان‌دهنده قدرت بیشتر بازار کار این کشور نسبت به پیش‌بینی‌ها است. این داده‌ها که از سوی اداره آمار کار ایالات متحده (BLS) منتشر شدند، بازارهای مالی را تحت تأثیر قرار داده و دوباره توجه را به مسیر سیاست پولی فدرال رزرو جلب کرده‌اند.
بر اساس این گزارش، رشد اشتغال در بخش‌های خدمات درمانی، تولید و خدمات حرفه‌ای از پیش‌بینی‌ها بالاتر بوده و بازنگری آمار دو ماه گذشته نیز نشان‌دهنده افزایش بیشتر استخدام‌ها است. با این حال، افزایش بیکاری بلندمدت و طولانی‌تر شدن دوره جست‌وجوی شغل همچنان چالش‌هایی را برای بخش‌هایی از نیروی کار نشان می‌دهند. همچنین رشد سالانه دستمزدها در سطح ۳.۱ درصد باقی مانده، اگرچه افزایش ماهانه ۰.۴ درصدی آن می‌تواند برای فدرال رزرو در تصمیم‌گیری دربارهٔ نرخ بهره اهمیت داشته باشد.
اقتصاددانان معتقدند که این داده‌ها ممکن است مسیر کاهش نرخ بهره را دشوارتر کند، زیرا فدرال رزرو هنوز نشانه‌های روشنی از سرد شدن بازار کار را مشاهده نکرده است. در شرایطی که مصرف خانوارها و سرمایه‌گذاری بنگاه‌ها همچنان از تقاضا حمایت می‌کنند، قدرت بازار کار آمریکا ممکن است فشار بیشتری برای حفظ نرخ‌های بهره بالا ایجاد کند.
در حالی که بازار سهام و اوراق قرضه به این گزارش واکنش نشان دادند، سرمایه‌گذاران باید پیام تازه بازار کار آمریکا را در معادلات خود لحاظ کنند. افزایش اشتغال و کاهش بیکاری ممکن است نشان‌دهنده تاب‌آوری اقتصاد آمریکا باشد، اما همچنان نگرانی‌هایی دربارهٔ افزایش نرخ بهره و تأثیر آن بر هزینه‌های زندگی و سرمایه‌گذاری وجود دارد.
این گزارش در حالی منتشر شد که فدرال رزرو در ماه‌های اخیر با تصمیم‌گیری دربارهٔ کاهش نرخ بهره دست و پنجه نرم می‌کند. اگرچه برخی از اعضای این نهاد پولی معتقدند که کاهش نرخ بهره ممکن است در آینده نزدیک اتفاق بیفتد، اما داده‌های جدید بازار کار ممکن است این مسیر را پیچیده‌تر کند.
در همین حال، بازار موتورسیکلت ایران نیز با تغییرات قابل توجهی روبه‌رو است. افزایش هزینه استفاده از خودرو و دشوارتر شدن خرید آن در ماه‌های اخیر، موج تازه‌ای از تقاضا را به سمت موتورسیکلت‌ها هدایت کرده است. حضور بیشتر زنان موتورسوار در خیابان‌ها نیز یکی از نشانه‌های تغییر ترکیب تقاضا در این بازار است.
با این حال، پشت این رونق، چالش‌های جدی وجود دارد. رئیس انجمن صنعت موتورسیکلت ایران پیش‌تر از تخصیص‌نیافتن ارز به این صنعت طی ۱۵ ماه و افت ۴۰ درصدی تولید در چهار ماه نخست سال خبر داده بود. حالا قیمت موتورسیکلت‌ها به سطحی رسیده که گزینه اقتصادی برای حمل‌ونقل دیگر نیست. مدل‌های جدید هوندا به حدود ۲۸۰ میلیون تومان و برخی از موتورسیکلت‌های هندی کارکرده به قیمت‌های بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان معامله می‌شوند. حتی مدل‌های صفرکیلومتر معتبر نیز بیش از یک میلیارد تومان هزینه دارند.
در این میان، بازار از مدل‌های ناشناخته و عمدتاً چینی پر شده است که کیفیت و خدمات پس از فروش آنها مورد تردید است. برخی از این موتورسیکلت‌ها با اختلاف چشمگیری نسبت به قیمت جهانی عرضه می‌شوند، که در فروش اقساطی این اختلاف بیشتر می‌شود. این شرایط باعث شده که موتورسیکلت به یکی از معدود گزینه‌های قابل خرید برای خانوارهای کم‌درآمد تبدیل شود، اما آیا این بازار به پناهگاه مصرف‌کنندگان تبدیل شده یا فرصتی برای سوءاستفاده از خریداران است؟
در بخش دیگر خبرها، ترکیه در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ از چهارمین مقصد صادراتی ایران به رتبه اول تبدیل شد. سهم این کشور از کل صادرات ایران تقریباً دو برابر شد و از ۱۰.۶ درصد به حدود ۲۲ درصد رسید. ارزش صادرات ایران به ترکیه با رشد ۵۶.۱ درصدی به حدود ۴.۳ میلیارد دلار رسید، در حالی که واردات از این کشور ۱۸ درصد کاهش یافت و تراز تجاری دو کشور پس از چند سال از کسری به مازاد ۶۵۴ میلیون دلاری تغییر کرد.
این رشد تنها در آمارهای ارزش دلاری دیده نمی‌شود. وزن مبادلات تجاری دو کشور نیز ۲۶.۵ درصد افزایش یافته و تعداد تردد کامیون‌ها از مرزهای بازرگان، رازی و سرو حدود ۳۴ درصد بیشتر شده است. مرز بازرگان به‌تنهایی نزدیک به ۸۰ درصد ترددهای این سه گذرگاه را به خود اختصاص داده است.
با این حال، افزایش سهم ترکیه در تجارت خارجی ایران لزوماً به معنای تقویت پایدار روابط تجاری نیست. محدودیت‌های تجاری با سایر کشورها و مشکلات حمل‌ونقل در برخی مرزها می‌تواند بخشی از این تغییر را توضیح دهد. تجربه وابستگی تجاری به امارات نشان داده که تمرکز بیش از حد بر یک مسیر، اقتصاد را در برابر شوک‌های سیاسی و اختلالات مرزی آسیب‌پذیر می‌کند.
در پایان، پژوهش‌های علمی نشان می‌دهند که چرا خیابان‌های ایران با هر بارندگی دچار آب‌گرفتگی می‌شوند. مطالعات داخلی و بین‌المللی نشان می‌دهند که تراکم بالای شهری، گستردگی سطوح نفوذناپذیر و قرارگرفتن بسیاری از شهرهای ایران در دامنه کوه‌ها، پتانسیل وقوع سیلاب را افزایش می‌دهند. برای مثال، در منطقه یک تهران، حدود ۹۰ درصد مساحت در بارندگی‌های با دوره بازگشت ۵ و ۱۰ ساله پتانسیل وقوع سیلاب دارد.
پژوهش دیگری نشان می‌دهد که سهم اراضی ساخته‌شده در حوضه دارآباد تهران از ۴۳.۴۹ درصد در سال ۲۰۰۰ به ۵۶.۵۱ درصد در سال ۲۰۲۲ رسیده و این تغییر با افزایش حدود ۶۰ درصدی حجم سیلاب همراه بوده است. همچنین انسداد شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی و افزایش شدت بارندگی از عوامل تشدید خسارت سیلاب در شهرهای ایران هستند.
منبع: دنیای اقتصاد
