هزینه‌های سنگین ۲۰ تا ۳۰ درصدی بر تجارت خارجی کشور در پی تحریم ها/ روایت جهانگیری از سازوکار فروش نفت ایران در دوران تحریم + فیلم
اسحاق جهانگیری، معاون اول دولت‌های یازدهم و دوازدهم، در گفت‌وگو با برنامه «گفت‌وگوی استراتژیک»، به تشریح سازوکارهای فروش نفت ایران در دوران تحریم‌ها پرداخت و به هزینه‌های سنگین اقتصادی این روش‌ها اشاره کرد. بر اساس توضیحات او، فروش نفت در شرایط تحریمی به دلیل محدودیت‌های اعمال‌شده بر مبادلات مستقیم، نیازمند استفاده از شرکت‌های واسطه و مکانیزم‌های خاصی برای بازگشت درآمدهای حاصل به چرخه اقتصادی کشور بوده است.
جهانگیری با اشاره به نقش وزارت نفت در انتخاب خریداران و طراحی سازوکارهای بازگشت درآمد، توضیح داد که در دوره‌های تحریم‌های پیشین، این وزارتخانه با مشورت کارشناسان، خریداران را انتخاب می‌کرد و راهکاری برای دریافت و مصرف درآمدهای نفتی به وجود می‌آورد. او تفاوت میان فروش مستقیم به شرکت‌های معتبر و استفاده از واسطه‌ها را در شرایط تحریم‌ها تشریح کرد و گفت که زمانی که خریداران به دلیل تهدید تحریم‌های آمریکا حاضر به خرید مستقیم نیستند، فروش به واسطه‌ها ضروری می‌شود.
به گفته وی، در چنین شرایطی، بررسی صلاحیت خریداران، تضمین‌های لازم و نحوه بازگشت درآمدهای نفتی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. جهانگیری تأکید کرد که در دوره‌های تحریم‌های سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۴ و همچنین از سال ۱۳۹۷ تا پایان دولت دوازدهم (۱۴۰۰)، این سازوکارها بدون مشکل اساسی ادامه داشته‌اند.
وی در ادامه به هزینه‌های اقتصادی تحریم‌ها پرداخت و اعلام کرد که حجم تجارت خارجی ایران در برخی سال‌های تحریم به حدود ۱۰۰ میلیارد دلار رسیده است، در حالی که این رقم پیش از تحریم‌ها از ۲۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته بود. جهانگیری برآورد کرد که هزینه‌هایی مانند تخفیف در فروش نفت، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه، گران‌تر شدن کالاهای وارداتی و هزینه جابه‌جایی پول، در مجموع می‌تواند بین ۲۰ تا ۳۰ درصد از ارزش مبادلات خارجی کشور را دربر بگیرد.
به گفته معاون اول دولت‌های گذشته، این هزینه‌ها منافعی برای برخی واسطه‌ها و فعالان اقتصادی در داخل و خارج از کشور ایجاد کرده و در نتیجه، شبکه‌ای از ذی‌نفعان پیرامون تداوم تحریم‌ها شکل گرفته است.
منبع: دنیای اقتصاد
