نشانه‌های هشداردهنده سکته مغزی
مهدی فرهودی، متخصص مغز و اعصاب، با اشاره به آمار جهانی سکته مغزی اعلام کرد که این بیماری یکی از مهم‌ترین چالش‌های بهداشتی در جهان است. بر اساس گزارش‌های جهانی، یک نفر از هر چهار نفر در طول زندگی خود دچار سکته مغزی می‌شود و هر دو ثانیه یک نفر به این بیماری مبتلا می‌شود. همچنین هر شش ثانیه یک نفر به دلیل سکته مغزی جان خود را از دست می‌دهد.
فرهودی در گفت‌وگو با ایسنا تأکید کرد که سکته مغزی به دلیل قطع جریان خون به بخش‌هایی از مغز رخ می‌دهد و سلول‌های مغزی که به اکسیژن و مواد مغذی نیاز دارند، در صورت قطع خون‌رسانی در مدت کوتاهی آسیب می‌بینند. این متخصص مغز و اعصاب با اشاره به اهمیت زمان در درمان سکته مغزی گفت: هر دقیقه تأخیر در دریافت خدمات درمانی می‌تواند فرصت نجات سلول‌های مغزی را کاهش دهد و به همین دلیل، سکته مغزی یک وضعیت اورژانسی محسوب می‌شود.
وی با اشاره به علائم هشداردهنده سکته مغزی، افتادگی ناگهانی یک سمت صورت، ضعف یا بی‌حسی دست و پا به‌ویژه در یک سمت بدن، اختلال در صحبت کردن یا فهم گفتار، تاری دید ناگهانی، سرگیجه شدید و اختلال در تعادل را از نشانه‌های مهم این بیماری برشمرد و تأکید کرد که در صورت مشاهده این علائم، حتی اگر پس از چند دقیقه برطرف شوند، باید بلافاصله با اورژانس تماس گرفته شود.
فرهودی همچنین اعلام کرد که ۸۰ تا ۹۰ درصد سکته‌های مغزی قابل پیشگیری هستند و این بیماری دومین علت مرگ‌ومیر در کشور محسوب می‌شود. وی افزود: سکته مغزی نخستین علت ناتوانی حرکتی و جسمی در بزرگسالان و دومین علت اختلالات شناختی و حافظه است. این متخصص مغز و اعصاب با اشاره به کاهش سن بروز سکته مغزی طی سال‌های اخیر گفت: فشار خون بالا، دیابت، مصرف دخانیات به‌ویژه سیگار، کم‌تحرکی و بیماری‌های قلبی از مهم‌ترین عوامل خطر ابتلا به این بیماری هستند.
فرهودی پنج علامت اصلی سکته مغزی را اختلال در تعادل، اختلال ناگهانی بینایی، انحراف صورت، ضعف دست و اختلال در تکلم معرفی کرد و تأکید کرد که بروز ناگهانی هر یک از این علائم می‌تواند نشانه سکته مغزی باشد و باید بدون اتلاف وقت با اورژانس تماس گرفته شود.
این متخصص مغز و اعصاب همچنین به فعالیت انجمن حمایت از بیماران سکته مغزی آذربایجان شرقی اشاره کرد که در اسفند ۱۳۹۵ تأسیس شده و نخستین انجمن حمایتی سکته مغزی در کشور و تنها انجمن حمایتی ایرانی عضو سازمان جهانی سکته مغزی است. اهداف این انجمن شامل پیشگیری اولیه از سکته مغزی، پیشگیری ثانویه پس از ابتلا، کمک به بازتوانی بیماران و احیای حقوق جهانی افراد مبتلا به سکته مغزی می‌شود.
علی‌اکبر طاهراقدم، متخصص مغز و اعصاب دیگر، با تشریح مکانیسم بروز سکته مغزی گفت: سلول‌های مغزی برای ادامه حیات به اکسیژن و مواد غذایی نیاز دارند که از طریق جریان خون تأمین می‌شود. سکته مغزی به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود: سکته خونریزی‌دهنده که در آن رگ خونی در مغز پاره می‌شود و خون به داخل بافت مغزی نشت می‌کند، و سکته ایسکمیک که در آن لخته‌ای جریان خون را مسدود می‌کند.
طاهراقدم با اشاره به تأثیر سکته مغزی خونریزی‌دهنده بر سطح هوشیاری گفت: خونریزی در مغز باعث افزایش فشار بر سلول‌های عصبی و ممکن است منجر به کاهش سطح هوشیاری یا حتی کما شود. وی همچنین اختلال در گفتار را یکی از نشانه‌های مهم سکته مغزی دانست و تأکید کرد که در افراد راست‌دست، نیمکره چپ مغز مسئول گفتار است و آسیب به این ناحیه می‌تواند توانایی صحبت کردن را مختل کند.
این متخصص مغز و اعصاب با اشاره به علائم هشداردهنده سکته مغزی، ضعف یا بی‌حرکتی ناگهانی در یک سمت بدن، افتادگی یک طرف صورت، ناتوانی در لبخند زدن به شکل طبیعی، اختلال در صحبت کردن، از دست دادن ناگهانی بینایی یک چشم، دوبینی و برهم خوردن تعادل را از مهم‌ترین نشانه‌ها معرفی کرد و تأکید کرد که در صورت بروز هر یک از این علائم باید فوراً با اورژانس تماس گرفته شود.
طاهراقدم با تأکید بر ضرورت انتقال سریع بیمار به مراکز درمانی گفت: استفاده از خدمات اورژانس و فعال شدن کد ۷۲۴ می‌تواند هماهنگی‌های لازم برای انجام اقدامات تشخیصی و درمانی را در مدت حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه فراهم کند. وی همچنین به روش‌های درمانی سکته مغزی ایسکمیک اشاره کرد و گفت: داروی tPA می‌تواند در صورت مصرف تا چهار ساعت و نیم پس از شروع علائم، به حل شدن لخته خون کمک کند. در صورت عدم موفقیت این دارو، روش ترومبکتومی برای خارج کردن لخته از داخل رگ استفاده می‌شود.
این متخصص مغز و اعصاب با اشاره به عوامل خطر سکته مغزی گفت: افزایش سن، دیابت، فشار خون بالا، چربی خون، مصرف سیگار و مواد مخدر، چاقی و کم‌تحرکی از مهم‌ترین عوامل خطر هستند. وی تأکید کرد که کنترل این عوامل با اصلاح سبک زندگی و دریافت مراقبت‌های پزشکی می‌تواند احتمال بروز سکته مغزی را کاهش دهد.
طاهراقدم همچنین به اجرای برنامه جامع سکته مغزی در دانشگاه علوم پزشکی اشاره کرد و گفت: این برنامه با هدف افزایش آگاهی عمومی درباره سکته مغزی طراحی شده و آموزش از طریق رسانه‌ها، رادیو و تلویزیون، فضای مجازی و شبکه‌های ارتباطی می‌تواند سطح سواد سلامت جامعه را ارتقا دهد. وی تأکید کرد که آشنایی با علائم هشداردهنده و اقدام سریع هنگام بروز آن‌ها می‌تواند از گسترش آسیب‌های مغزی جلوگیری کند.
این متخصص مغز و اعصاب با اشاره به جایگاه سکته مغزی در آمار مرگ‌ومیر و ناتوانی گفت: پس از حوادث و تصادفات، سرطان‌ها، سکته مغزی و سکته قلبی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر هستند و سکته مغزی از نظر ایجاد ناتوانی و اختلال در عملکرد افراد، در رتبه نخست قرار دارد.
منبع: دنیای اقتصاد
