اعداد روی روغن موتور چه معنایی دارند؛ راهنمای کامل و کاربردی

وقتی برای خرید روغن موتور به فروشگاه می‌روید، ممکن است با کدهایی مانند 5W-30 یا 10W-40 روبرو شوید. این اعداد و حروف در واقع اطلاعات مهمی دربارهٔ ویژگی‌های روغن و سازگاری آن با موتور خودرو هستند. در این راهنما کامل، به توضیح دقیق این کدها، تفاوت‌های بین آنها و نحوه انتخاب روغن مناسب برای خودرو می‌پردازیم تا بتوانید تصمیم بهتری بگیرید.

چه معنایی دارند این اعداد و حروف روی روغن موتور؟

کدهای روی روغن موتور به استانداردهای جهانی مربوط می‌شوند و توسط انجمن خودروسازان آمریکا (SAE) تعریف شده‌اند. این کدها شامل دو بخش اصلی هستند:

• بخش اول (مثلاً 5W یا 10W): نشان‌دهنده ویسکوزیته (چسبندگی) روغن در دماهای پایین (سرد) است. حرف “W” از کلمه انگلیسی Winter (زمستان) گرفته شده و نشان می‌دهد که این بخش مربوط به عملکرد روغن در دمای پایین است.
• بخش دوم (مثلاً 30 یا 40): نشان‌دهنده ویسکوزیته روغن در دماهای بالا (گرم) است.

برای مثال، در کد 5W-30:

• 5W: نشان می‌دهد که روغن در دمای پایین (مثلاً در زمستان) به اندازه کافی روان است و موتور را در هنگام راه‌اندازی سرد محافظت می‌کند.
• 30: نشان می‌دهد که در دماهای بالا، روغن چسبندگی مناسبی دارد و از سایش قطعات موتور جلوگیری می‌کند.

چرا این اعداد مهم هستند؟

ویسکوزیته روغن موتور یکی از مهم‌ترین عوامل در عملکرد صحیح موتور است. اگر روغن خیلی نازک باشد، در دماهای بالا نمی‌تواند به درستی بین قطعات موتور لایه‌ای محافظ ایجاد کند و باعث سایش و خرابی قطعات می‌شود. از سوی دیگر، اگر روغن خیلی چسبنده باشد، در دماهای پایین نمی‌تواند به راحتی جریان یابد و موتور را در هنگام راه‌اندازی سرد تحت فشار قرار می‌دهد.

بنابراین، انتخاب روغن با ویسکوزیته مناسب برای شرایط آب و هوایی و نوع موتور خودرو بسیار مهم است.

تفاوت بین انواع روغن موتور بر اساس کدهای ویسکوزیته

روغن‌های موتور به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

• روغن‌های تک ویسکوزیته (Monograde): این روغن‌ها فقط یک عدد دارند، مانند 30 یا 40. این نوع روغن‌ها در دماهای ثابت عملکرد خوبی دارند، اما در دماهای بسیار پایین یا بسیار بالا ممکن است عملکردشان کاهش یابد.
• روغن‌های چند ویسکوزیته (Multigrade): این روغن‌ها شامل دو عدد هستند، مانند 5W-30 یا 10W-40. این نوع روغن‌ها برای استفاده در شرایط مختلف دمایی طراحی شده‌اند و در دماهای پایین روان‌تر و در دماهای بالا چسبنده‌تر هستند.

روغن‌های چند ویسکوزیته امروزه در اکثر خودروها استفاده می‌شوند، زیرا سازگاری بیشتری با شرایط مختلف دارند.

چه معنایی دارد عدد قبل از W؟

عدد قبل از W نشان‌دهنده ویسکوزیته روغن در دمای پایین است. عدد کوچکتر نشان می‌دهد که روغن در دماهای پایین روان‌تر است. برای مثال:

• 0W: برای دماهای بسیار پایین مناسب است (مثلاً در مناطق بسیار سردسیر).
• 5W: برای دماهای پایین تا حدودی سرد مناسب است.
• 10W: برای دماهای پایین معمولی مناسب است.
• 15W یا 20W: برای دماهای پایین گرم‌تر مناسب است.

اگر در منطقه‌ای زندگی می‌کنید که زمستان‌های بسیار سردی دارد، استفاده از روغن با عدد کوچکتر قبل از W (مثلاً 0W یا 5W) توصیه می‌شود.

چه معنایی دارد عدد بعد از W؟

عدد بعد از W نشان‌دهنده ویسکوزیته روغن در دماهای بالا است. عدد بزرگتر نشان می‌دهد که روغن در دماهای بالا چسبنده‌تر است و بهتر می‌تواند بین قطعات موتور لایه محافظ ایجاد کند. برای مثال:

• 20: برای موتورهای قدیمی‌تر یا خودروهایی که در دماهای بالا کار می‌کنند مناسب است.
• 30: برای اکثر خودروهای مدرن مناسب است.
• 40 یا 50: برای موتورهای با فشار بالا یا خودروهایی که در دماهای بسیار بالا کار می‌کنند مناسب است.

اگر خودرو شما در شرایط گرمسیری یا با بار سنگین کار می‌کند، استفاده از روغن با عدد بزرگتر بعد از W (مثلاً 40 یا 50) می‌تواند مناسب‌تر باشد.

چگونه روغن مناسب برای خودرو خود انتخاب کنیم؟

انتخاب روغن موتور مناسب برای خودرو نیازمند توجه به چند عامل است:

1. توصیه سازنده خودرو

اولین و مهم‌ترین عامل، توصیه‌های سازنده خودرو است. در کتابچه راهنمای خودرو یا برچسب روغن موتور (که معمولاً در کاپوت یا درب موتور قرار دارد)، نوع و ویسکوزیته روغن توصیه شده برای خودرو مشخص شده است. همیشه باید به این توصیه‌ها پایبند بود، زیرا سازنده با توجه به طراحی موتور، بهترین نوع روغن را مشخص کرده است.

2. شرایط آب و هوایی

اگر در منطقه‌ای با زمستان‌های بسیار سرد زندگی می‌کنید، استفاده از روغن با عدد کوچکتر قبل از W (مثلاً 5W یا 0W) مناسب‌تر است. در مقابل، اگر در مناطق گرمسیری زندگی می‌کنید، روغن با عدد بزرگتر بعد از W (مثلاً 40 یا 50) می‌تواند بهتر عمل کند.

3. نوع موتور

موتورهای توربوشارژ یا موتورهای با فشار بالا ممکن است به روغن با ویسکوزیته بالاتر نیاز داشته باشند. همچنین، موتورهای جدیدتر معمولاً به روغن‌های با کیفیت بالاتر و استانداردهای جدیدتر نیاز دارند.

4. فاصله بین تعویض روغن

روغن‌های با کیفیت بالاتر معمولاً می‌توانند مدت زمان بیشتری بدون تغییر کیفیت باقی بمانند. اگر فاصله بین تعویض روغن در خودرو شما طولانی است، استفاده از روغن با کیفیت بالاتر توصیه می‌شود.

در صورت عدم اطمینان، همیشه می‌توانید با کارشناسان تعمیرگاه یا نمایندگی رسمی خودرو مشورت کنید تا بهترین نوع روغن برای خودرو خود را انتخاب کنید.

چه روغن برای موتورهای جدید و قدیمی مناسب است؟

موتورهای جدیدتر معمولاً به روغن‌های با کیفیت بالاتر و استانداردهای جدیدتر نیاز دارند. برای مثال:

• موتورهای جدید با فناوری‌های پیشرفته مانند توربوشارژ یا سیستم‌های احتراق مستقیم ممکن است به روغن‌های با استاندارد API SN یا بالاتر نیاز داشته باشند.
• موتورهای قدیمی‌تر ممکن است با روغن‌های با استانداردهای قدیمی‌تر مانند API SJ یا API SL سازگار باشند.

همچنین، موتورهای جدیدتر معمولاً به روغن‌های چند ویسکوزیته با عدد کوچکتر قبل از W (مثلاً 0W-20 یا 5W-20) نیاز دارند، زیرا این روغن‌ها در دماهای پایین روان‌تر هستند و به موتور کمک می‌کنند که در دمای پایین نیز به خوبی کار کند.

در مورد موتورهای قدیمی‌تر، ممکن است روغن‌های با ویسکوزیته بالاتر (مثلاً 10W-40 یا 15W-40) مناسب‌تر باشند، زیرا این موتورها ممکن است به روغن چسبنده‌تری برای محافظت در دماهای بالا نیاز داشته باشند.

نکات مهم در مورد استفاده از روغن موتور

به علاوه انتخاب روغن مناسب، چند نکته دیگر در مورد استفاده از روغن موتور باید در نظر گرفته شود:

• تعویض منظم روغن: حتی اگر روغن مناسب استفاده کنید، باید به صورت منظم (معمولاً هر 5000 تا 10000 کیلومتر یا هر 6 ماه یکبار) روغن موتور را تعویض کنید. این کار از تجمع ذرات آلودگی و کاهش کیفیت روغن جلوگیری می‌کند.
• استفاده از فیلتر روغن: فیلتر روغن به پاکسازی روغن از ذرات آلودگی کمک می‌کند و طول عمر روغن را افزایش می‌دهد.
• پایش سطح روغن: باید به صورت منظم سطح روغن موتور را بررسی کنید و در صورت نیاز آن را تکمیل کنید. سطح روغن پایین می‌تواند باعث آسیب به موتور شود.
• استفاده از روغن‌های معتبر: همیشه از برندهای معتبر و روغن‌های با کیفیت استفاده کنید. استفاده از روغن‌های ارزان و غیر معتبر می‌تواند باعث آسیب به موتور شود.

در صورت داشتن هرگونه شک یا سوال در مورد انتخاب روغن مناسب، می‌توانید با مشاوران فنی خودرو یا نمایندگی رسمی خودرو مشورت کنید. همچنین، برای اطلاعات بیشتر در مورد نگهداری و تعمیر خودرو، می‌توانید به مقالات مرتبط در دیلی 24 مراجعه کنید.

در نهایت، انتخاب روغن موتور مناسب یکی از عوامل مهم در طول عمر و عملکرد بهتر موتور خودرو است. با توجه به توصیه‌های سازنده، شرایط آب و هوایی و نوع موتور، می‌توانید بهترین نوع روغن را برای خودرو خود انتخاب کنید و از خرابی‌های احتمالی جلوگیری کنید.