ایمنی آسانسور؛ چه سرویسها و بازرسیهایی باید بهصورت دورهای انجام شود؟ به زبان ساده
آسانسور یکی از مهمترین تجهیزات در ساختمانهای چندمنظوره، تجاری و مسکونی است که ایمنی و راحتی کاربران را تضمین میکند. با این حال، استفاده روزانه و شرایط مختلف محیطی میتواند باعث فرسودگی یا آسیب دیدن قطعات مختلف آن شود. برای جلوگیری از حوادث و اطمینان از عملکرد صحیح، انجام سرویسهای دورهای و بازرسیهای منظم ضروری است. اما چه سرویسها و بازرسیهایی باید انجام شوند و چه فرکانس زمانی برای آنها مناسب است؟ در این مقاله به بررسی این موضوع میپردازیم.
چرا سرویس و بازرسی دورهای آسانسور ضروری است؟
آسانسور یک سیستم پیچیده با قطعات مکانیکی، الکتریکی و الکترونیکی است. با گذشت زمان، قطعاتی مانند کابلها، ریلها، موتور، سیستم کنترل و درهای آسانسور ممکن است دچار سایش یا خرابی شوند. اگر این خرابیها به موقع شناسایی و تعمیر نشوند، خطرات جدی مانند گیر کردن کابین، توقف ناگهانی یا حتی سقوط آن وجود دارد. سرویس و بازرسی دورهای به شناسایی مشکلات کوچک قبل از تبدیل شدن به خرابیهای بزرگ کمک میکند و ایمنی کاربران را تضمین میکند.
سرویسهای دورهای آسانسور
سرویسهای دورهای شامل بررسی و تعمیر قطعات مختلف آسانسور است. این سرویسها معمولاً توسط شرکتهای مجرب و مجوزدار انجام میشوند و شامل موارد زیر است:
- بررسی و تنظیم سیستم الکتریکی: بررسی مدارها، کابلها، موتور و سیستم کنترل برای اطمینان از عملکرد صحیح.
- بررسی و تعویض روغن: روغنکاری قطعات مکانیکی مانند چرخدندهها و ریلها برای کاهش سایش.
- بررسی و تنظیم درها: بررسی درهای کابین و درهای طبقه برای اطمینان از بسته شدن صحیح و عدم وجود خلل.
- بررسی سیستم امنیتی: بررسی سیستمهای ایمنی مانند ترمز اضطراری، سیستم ضد سقوط و سنسورهای مختلف.
- بررسی و تنظیم کابلها: بررسی کابلهای حمل کابین برای سایش یا آسیب دیدگی و تعویض آنها در صورت نیاز.
- بررسی سیستم هیدرولیکی (در آسانسورهای هیدرولیکی): بررسی پمپ، سیلندر و سیستمهای مرتبط برای عملکرد صحیح.
این سرویسها معمولاً هر ۶ ماه یکبار یا سالانه انجام میشوند، اما فرکانس دقیق بستگی به میزان استفاده، شرایط محیطی و توصیههای سازنده دارد.

بازرسیهای دورهای آسانسور
بازرسیهای دورهای توسط سازمانهای مجاز و متخصصان ایمنی انجام میشود و شامل بررسیهای دقیقتر و قانونی است. این بازرسیها معمولاً شامل موارد زیر هستند:
- بررسی کلی سیستم: بررسی کلیه قطعات و سیستمهای آسانسور برای شناسایی هرگونه نقص یا خرابی.
- بررسی سیستم ایمنی: بررسی سیستمهای ایمنی مانند ترمز اضطراری، سیستم ضد سقوط و سنسورهای مختلف برای اطمینان از عملکرد صحیح.
- بررسی سیستم کنترل: بررسی سیستم کنترل الکترونیکی و نرمافزار برای اطمینان از عملکرد صحیح و عدم وجود خطا.
- بررسی سیستم مکانیکی: بررسی ریلها، کابلها، چرخدندهها و سایر قطعات مکانیکی برای سایش یا آسیب دیدگی.
- بررسی سیستم الکتریکی: بررسی مدارها، کابلها و تجهیزات الکتریکی برای اطمینان از ایمنی و عملکرد صحیح.
بازرسیهای دورهای معمولاً هر سال یکبار توسط سازمانهای مجاز مانند سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران (ISIRI) یا سازمانهای معتبر دیگر انجام میشود. در برخی موارد، مانند آسانسورهای عمومی یا تجاری، ممکن است فرکانس بازرسی بیشتر باشد.
چه زمانی باید سرویس یا بازرسی آسانسور را انجام داد؟
علاوه بر سرویس و بازرسیهای دورهای، در شرایط زیر باید فوراً اقدام به بررسی و تعمیر آسانسور کرد:
- صداهای غیرعادی مانند صداهای زنگزده، ضربه یا سایش در حین حرکت.
- توقف ناگهانی یا حرکت ناپایدار کابین.
- باز یا بسته نشدن درهای کابین یا طبقه.
- بوی سوختگی یا دود از آسانسور.
- وجود لرزش غیرعادی در حین حرکت.
در این موارد، استفاده از آسانسور باید فوراً متوقف و با شرکت سرویسدهنده تماس گرفته شود.

چه کسی باید سرویس و بازرسی آسانسور را انجام دهد؟
سرویس و بازرسی آسانسور باید توسط شرکتهای مجرب و مجوزدار انجام شود. این شرکتها باید دارای گواهینامههای لازم از سازمانهای مربوطه باشند و متخصصان مجرب در زمینه آسانسور داشته باشند. همچنین، استفاده از قطعات اصیل و معتبر در تعمیر و نگهداری آسانسور بسیار مهم است.
در برخی کشورها، مانند ایران، سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران (ISIRI) مسئولیت صدور مجوز و نظارت بر فعالیت شرکتهای سرویسدهنده آسانسور را بر عهده دارد. بنابراین، قبل از انتخاب شرکت سرویسدهنده، باید از مجوز و سابقه آن اطمینان حاصل کرد.
نکات مهم برای افزایش ایمنی آسانسور
علاوه بر سرویس و بازرسی دورهای، رعایت نکات زیر میتواند به افزایش ایمنی آسانسور کمک کند:
- استفاده از آسانسور تنها در صورتی که کاملاً سالم و بدون نقص باشد.
- پرهیز از حمل بار بیش از حد مجاز در کابین آسانسور.
- پرهیز از استفاده از آسانسور در صورت وجود خطرات مانند آتشسوزی یا زلزله.
- آموزش کاربران در مورد نحوه استفاده صحیح از آسانسور.
- گزارش هرگونه مشکل یا نقص به مسئولین مربوطه.
با رعایت این نکات و انجام سرویس و بازرسیهای دورهای، میتوان از ایمنی و عملکرد صحیح آسانسور اطمینان حاصل کرد. برای اطلاعات بیشتر در مورد استانداردهای ایمنی و نگهداری آسانسور، میتوانید به مقالات مرتبط در دیلی 24 مراجعه کنید.

